ناوەڕۆک: بەپێی داتا فەرمییەکانی ماڵپەڕی (شەفافیەت)، کە تایبەتە بە چاودێریکردن و ڕێکخستنی داهاتە نانەوتییەکانی سنووری پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەکانی ڕاپەڕین و گەرمیان، کۆی داهاتی کۆکراوە لە مانگی ڕابردوودا گەیشتووەتە زیاتر لە ٦٣ ملیار دینار. بە وردی، داهاتی هەفتەی ڕابردوو بە تەنها زیاتر لە ٧ ملیار دینار بووە. ئەم داهاتانە لە چەندین سەرچاوەی جیاوازەوە کۆکراونەتەوە کە بریتین لە: داهاتی باج و ڕەسمی فەرمانگە حکومییەکان، داهاتی گومرگی مەرزە نێودەوڵەتییەکان (وەک پەروێزخان و باشماخ)، سزاکانی هاتووچۆ، ڕەسمی خزمەتگوزارییە شارەوانییەکان، و داهاتی وەزارەتەکانی کارەبا و ئاو. ئەم جووڵە داراییە نیشاندەری ئاستی چالاکی ئابوورییە لەو ناوچانەدا. لە ڕووی سیستەمییەوە، بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە ئامانجی ڕێکخستنی سیستەمی دارایی و چاودێریکردنی وردی لێشاوە نەختینەییەکانە (Cash Flow) بۆ ڕێگریکردن لە بەفیڕۆدان و دیارنەمانی داهات. قەبارەی ئەم داهاتە کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە لەسەر دابینکردنی خەرجییە ناوخۆییەکانی فەرمانگەکان و بەشێک لە بودجەی پەرەپێدانی پارێزگاکان، هەروەها وەک بنەمایەک بەکاردێت بۆ دانوستانە داراییەکانی نێوان هەرێم و بەغدا سەبارەت بە گەڕانەوەی ڕێژەی داهاتە نانەوتییەکان بۆ خەزێنەی دەوڵەت.
پاشخان: پرۆژەی "شەفافیەت" لەلایەن جێگری سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستانەوە ڕاگەیەندرا، وەک هەوڵێک بۆ بەدیجیتاڵکردنی داهاتەکان و پیشاندانی ڕادەی کۆکردنەوەی پارە لە زۆنی سەوز (سلێمانی و دەوروبەری). ئەمە لە کاتێکدایە کە لە چەند ساڵی ڕابردوودا ململانێیەکی توندی سیاسی و ئیداری هەبووە لەسەر پرسی داهاتی ناوخۆ و چۆنیەتی دابەشکردنی، بەتایبەت کاتێک حکومەتی ناوەندیی عێراق داوای ڕادەستکردنی ٥٠٪ی داهاتە نانەوتییەکان دەکات لە بەرامبەر ناردنی بودجە. سیستەمەکە وەک وەڵامێک بۆ تۆمەتەکانی "دیارنەمانی داهات" یان "کەمی داهات لە سلێمانی" دامەزرا تاوەکو هەموو هاووڵاتییەک و چاودێرێکی سیاسی بتوانێت بە شێوەی ڕۆژانە ئاگاداری لێشاوی پارە بێت لە فەرمانگەکاندا.
سەرچاوەکان: [#ماڵپەری_شەفافیەت #داتا_فەرمی]
