ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
لە وەرچەرخانێکی گرنگی ئابووری و سیاسی بۆ هەرێمی کوردستان، ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی خاو گەیشتەوە ١٥٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. ئەم پێشوەچوونە دوای گەڕانەوەی کۆمپانیا گەورە نێودەوڵەتییەکانی وەک (DNOی نەرویجی، HKN و Hunt Oilی ئەمریکی، و Gulf Keystoneی بەریتانی) دێت بۆ کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم. لە ڕووی فیزیکی و کارگێڕییەوە، پڕۆسەی هەناردەکردن و بەکارهێنان بەم شێوەیە دابەش بووە: ڕۆژانە ١٠٠ هەزار بەرمیل نەوت لە ڕێگەی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)وە هەناردەی دەرەوە دەکرێت، و ٥٠ هەزار بەرمیلیش بۆ پاڵاوگەکانی ناوخۆ و دابینکردنی سووتەمەنی تەرخان دەکرێت.
قەبارەی کاریگەریی ئەم ڕووداوە زۆرە، چونکە نیشانەی تێپەڕاندنی قۆناغی چەقبەستوویی نەوتی هەرێمە لە دوای ڕاگرتنی هەناردەکردن لە ساڵی ٢٠٢٣. هۆکاری سەرەکیی ئەم "ئاساییبوونەوەیە" دەگەڕێتەوە بۆ ئەو گەرەنتییە ئەمنییانەی کە حکومەتی فیدراڵی عێراق بە کۆمپانیا بیانییەکانی داوە بۆ پاراستنی ژێرخانی نەوتی هەرێم لە هێرشە درۆنی و مووشەکییەکان. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم، وەزارەتی نەوتی عێراق، و کۆمپانیاکانی نەوت (IOCs). ئەم هەنگاوە دەروازەیەکی نوێیە بۆ زیادکردنی داهاتی گشتی و چارەسەرکردنی کورتھێنانی بودجە و مووچە لە هەرێمی کوردستان، هەروەها نیشانەی لێکتێگەیشتنێکی قووڵترە لە نێوان هەولێر و بەغدا لەسەر مەلەفی وزە.
پاشخان:
هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان لە ٢٥ی ئازاری ٢٠٢٣وە بە بڕیاری دادگای نێوبژیوانی پاریس ڕاگیرابوو. لەو کاتەوە هەرێم و بەغدا لە گفتوگۆی ئاڵۆزدابوون لەسەر تێچووی بەرهەمهێنان و شایستەی کۆمپانیا بیانییەکان. جگە لە کێشە یاساییەکان، کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم لە چەند ساڵی ڕابردوودا چەندین جار ڕووبەڕووی هێرشی درۆنی بوونەتەوە کە ترسی لای وەبەرهێنەرانی بیانی دروست کردبوو. گەڕانەوەی ئەم کۆمپانیایانە بە گەرەنتیی بەغدا، گۆڕانکارییەکی ستراتیژییە لە هاوکێشەی وزەی عێراقدا.
سەرچاوەکان: [#وەزارەتی_سامانە_سروشتییەکان #پەرلەمانی_عێراق ]