ناوەڕۆک: دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق لە شاری بەغدا بڕیاری دا سێ دانیشتنی تایبەت بە یەکلاکردنەوەی چارەنووسی یاسایی، شەرعییەتی دەسەڵاتەکان و ماوەی کارکردنی حکوومەت و پەرلەمانی کوردستان بۆ ڕۆژی ٢٦ی تشرینی یەکەم دوابخات. ئەم سکاڵایانە لەلایەن چەند کارەکتەرێکی ئۆپۆزیسیۆنی هەرێمی کوردستانەوە تۆمار کراون و ئامانجیان دەستنیشانکردنی سنووری دەسەڵاتی دەسەڵاتە کارگێڕی و یاسادانانەکانی هەرێمە. وردەکاریی دۆسیەکان بەم شێوەیەیە:
١. سکاڵای یەکەم: لەلایەن ڕێبوار ئەورەحمان، سەرۆکی فراکسیۆنی نەوەی نوێ لە پەرلەمانی عێراق، لە دژی مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان تۆمار کراوە؛ داوا دەکات حکوومەتی هەرێم لە ڕێکەوتی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ـەوە بە فەرمی بە "حکوومەتی کاربەڕێکەر" بناسێنرێت و سەرجەم ئەو بڕیار، واژۆ و گرێبەستانەی لەو مێژووەوە دەرکراون، لە ڕووی دەستوورییەوە بە پووچەڵ و هەڵوەشاوە هەژمار بکرێن.
٢. سکاڵای دووەم: لەلایەن عەلی حەمەساڵح، پەرلەمانتاری پێشووی کوردستان، لە دژی سەرۆکی تەمەنی پەرلەمان تۆمار کراوە، کە تیایدا داوای هەڵوەشاندنەوەی سەرلەبەری ڕێکارەکانی پێکهێنانی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستان دەکات بەهۆی نایاساییبوونی هێشتنەوەی دانیشتنی یەکەم بە کراوەیی و تەواونەکردنی ئیستحقاقە دەستوورییەکان.
٣. سکاڵای سێیەم: لەلایەن هەمان سکاڵاکارەوە (عەلی حەمەساڵح) دژی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێم تۆمار کراوە بۆ سەپاندنی چوارچێوەی یاسایی کاربەڕێکەری بەسەر کابینەی نۆیەم و سنووردارکردنی دەسەڵاتەکانی بەپێی بنەما دەستوورییەکان بەهۆی بەسەرچوونی وادەی یاسایی.
لە ڕووی سیستەمییەوە، دواخستنی ئەم دۆسییانە ئاماژەیە بۆ چاوەڕوانیی دەسەڵاتی دادی فیدراڵی لە ئاراستەی گۆڕانکارییە سیاسییەکان و ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی کوردستان؛ هەر بڕیارێکی یەکلاکەرەوە لەم دۆسیانەدا توانای ئەوەی هەیە تەواوی بڕیارە دارایی، کارگێڕی و گرێبەستە نەوتی و بازرگانییەکانی حکوومەتی هەرێم لە دوای وادەی دیاریکراو بخاتە بەردەم مەترسی پووچەڵبوونەوە، کە ئەمەش کاریگەریی قووڵ لەسەر پەیوەندییە داراییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا و ڕەوایی دامەزراوە فەرمییەکانی هەرێم دروست دەکات.
پاشخان: لە ئایاری ٢٠٢٣، دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق یاسای ژمارە ١٢ی ساڵی ٢٠٢٢ی پەرلەمانی کوردستانی تایبەت بە درێژکردنەوەی تەمەنی خولی پێنجەمی پەرلەمان بە نادەستووری لەقەڵەم دا و سەرجەم ئەو بڕیارانەی دوای تەواوبوونی چوار ساڵەکە دەرچووبوون هەڵوەشاندەوە. لەو کاتەوە، هەرێمی کوردستان تووشی قەیرانێکی قوڵی دەستووری و بۆشایی یاسادانان بووەوە، کە تیایدا لایەنە ئۆپۆزیسیۆنەکان و چالاکوانان پەنایان بۆ دادگای فیدراڵی بەغدا برد تاوەکو بە هەمان میکانیزم تانە لە مانەوەی کابینەی نۆیەمی حکوومەتی هەرێم بدەن و سنوور بۆ دەسەڵاتەکانی دابنێن، ئەمەش دادگای باڵای کردووەتە گۆڕەپانی یەکلاکردنەوەی ململانێ سیاسییەکانی ناوخۆی هەرێم.
سەرچاوەکان: #دادگای_باڵای_فیدراڵیی_عێراق #دۆسیەی_یاسایی #میدیای_ناوخۆیی
