ناوەڕۆک: دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بۆ تاوتوێکردنی دۆسیەیەکی هەستیار کۆدەبێتەوە کە پەیوەستە بە ژیانی زیاتر لە (٧٠٠ هەزار) فەرمانبەری شارستانی لە هەرێمی کوردستان. داواکە لە لایەن سێ فەرمانبەرەوە دژ بە سەرۆکوەزیرانی هەرێم تۆمارکراوە و تێیدا تانە لە بڕیاری ژمارە (٥٦)ی ساڵی ٢٠١٥ دەدرێت؛ ئەو بڕیارەی کە بەهۆی قەیرانی دارایی و شەڕی داعشەوە، پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی سڕکرد. لایەنی داواکار نەک تەنها داوای دەستپێکردنەوەی پلەبەرزکردنەوە دەکەن، بەڵکو جەخت لەسەر ئیلتیزامکردنی حکومەت بە خەرجکردنی سەرجەم شایستە داراییەکان بە شێوەی "پاشەکشەکار" (Retroactive/بأثر رجعي) دەکەنەوە بۆ ماوەی ٩ ساڵی ڕابردوو. ئەمەش بارگرانییەکی دارایی گەورە دەخاتە سەر بودجەی گشتی، چونکە بەپێی خەمڵاندنە نافەرمییەکان، شایستە کەڵەکەبووەکانی پلەبەرزکردنەوە بڕێکی زۆر پارە دەگرێتەوە. هاوکاتبوونی ئەم دانیشتنە لەگەڵ ڕاگەیاندنی دەستپێکردنەوەی ڕێکارەکانی پلەبەرزکردنەوە لەلایەن وەزارەتی دارایی هەرێمەوە، وەک "مانۆڕێکی یاسایی - سیاسی" دەبینرێت بۆ بێبەهاکردنی بنەمای سكاڵاکە لەبەردەم دادگا، تاوەکو هەرێم بتوانێت بە ویستی خۆی و بەپێی توانای دارایی پرۆسەکە ڕێکبخاتەوە نەک بە بڕیارێکی سەپێنراوی دادگا کە ناچاری بکات بە پێدانی هەموو قەرزە کۆنەکان.
پاشخان: لە ساڵی ٢٠١٤ و ٢٠١٥، حکومەتی هەرێمی کوردستان بەهۆی بڕینی بەشە بودجە لەلایەن بەغدادەوە و دابەزینی نرخی نەوت، کۆمەڵێک ڕێکاری توندی گرتەبەر کە بە "سیستەمی پاشەکەوت" و "سڕکردنی پلەبەرزکردنەوە" ناسران. لەو کاتەوە تا ئێستا، پلەبەرزکردنەوەی فەرمانبەرانی شارستانی ڕاگیراوە (جگە لە هێزە ئەمنییەکان)، ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی هەزاران فەرمانبەر لە ڕووی پلەی وەزیفی و مووچەی بنەڕەتییەوە لە مافەکانیان بێبەش بن. لە دوای پرۆسەی "تەوتین" و ڕادەستکردنی لیستی مووچە بە بەغداد، دادگای فیدراڵی بووەتە مەرجەعێکی سەرەکی بۆ فەرمانبەرانی هەرێم تاوەکو لە ڕێگەی یاسای فیدراڵییەوە فشار بخەنە سەر حکومەتی هەرێم بۆ گێڕانەوەی شایستە داراییەکانیان.
سەرچاوەکان: [#دادگای_فیدراڵی #وەزارەتی_دارایی #سیستەمی_یاسایی]
