ناوەڕۆک: ئەنجوومەنی باڵای فەتوا لە هەرێمی کوردستان بڕیارێکی شەرعی و ڕێکاریی دەرکرد کە تێیدا بەکارهێنانی هەر جۆرە ماددەیەکی کیمیایی بۆ گۆڕینی ڕەنگی بەروبوومە کشتوکاڵییەکانی وەک (تەماتە، شوتی، سێو، و هەنار) بە "حەرام" و نادروست ناساند. ئەم بڕیارە تەنها ڕەهەندێکی ئایینی نییە، بەڵکو لەسەر بنەمای زانستی و تەندروستی داڕێژراوە دوای ئەوەی وەزارەتی کشتوکاڵ و ئاودێری لە نووسراوی فەرمی ژمارە ٧٢٩٥ لە بەرواری ١١/١٢/٢٠٢٥ مەترسییەکانی ئەم کارەی بۆ ئەنجوومەنەکە پشتڕاستکردەوە. لە ڕووی سیستەمییەوە، ئەم کارە وەک "فێڵکردنی بازرگانی" (Commercial Fraud) پۆلێن کراوە، چونکە بۆ شاردنەوەی کوالێتی نزم یان نیشاندانی بەروبوومەکە بە شێوەیەکی پێگەیشتوو پێش کاتی سروشتی خۆی بەکاردێت. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە جووتیاران، کۆمپانیاکانی هاوردەکردنی ماددە کیمیاییەکان، و دەزگاکانی چاودێری بازرگانی. قەبارەی کاریگەریی ئەم فەتوایە دەگاتە ئاستی پاراستنی ئاسایشی خۆراک و تەندروستی گشتی، چونکە ئەو ماددانە دەبنە هۆی نەخۆشییە درێژخایەنەکان و تێکدانی هاوسەنگی بازاڕ. ئەنجوومەنەکە داوای لە حکومەت کردووە سیستەمی سزادان کارا بکات بۆ ڕێگریکردن لەو کەسانەی بۆ قازانجی دارایی، ژیانی هاووڵاتیان دەخەنە مەترسییەوە.
پاشخان: دیاردەی بەکارهێنانی هۆرمۆن و ماددەی کیمیایی بۆ سوورکردنەوەی تەماتە یان شیرینکردنی میوەکان لە چەند ساڵی ڕابردوودا لە هەرێمی کوردستان زیادی کردووە، ئەمەش بەهۆی کێبڕکێی توندی بازاڕ و هەوڵدان بۆ ساغکردنەوەی خێرای بەرهەمەکان. پێشتر چەندین جار وەزارەتی تەندروستی و کشتوکاڵ هۆشدارییان دابوو، بەڵام دەستێوەردانی ئەنجوومەنی فەتوا وەک بەرزترین دەسەڵاتی ئایینی، فشارێکی مەعنەوی و کۆمەڵایەتی زیاتر دروست دەکات، بەتایبەت لە ناوچە کشتوکاڵییەکان کە بەها ئایینییەکان کاریگەرییان لەسەر ڕەفتاری پیشەیی جووتیاران هەیە. ئەمە یەکەمجار نییە ئەنجوومەنی فەتوا لە بابەتە گشتییەکانی پەیوەست بە تەندروستی و بازاڕدا دەستێوەردان دەکات بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەلێنە یاساییانەی کە لە چاودێری بازاڕدا هەن.
سەرچاوەکان: [#High_Fatwa_Council_KRG #Ministry_of_Agriculture #Food_Safety_Regulations]
