ناوەڕۆک: بەیانی ئەمڕۆ، دانیشتووانی گوندی تۆپزاوە لە پارێزگای کەرکوک گردبوونەوەیەکی ناڕەزایەتییان ئەنجامدا دژی بڕیارێکی ئیدارەی کەرکوک کە ئامانجی خستنەنێوی زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئەو گوندەیە بۆ ناو ماستەرپلانی نوێی شارەکە. بەپێی پلانەکە، ڕەگەزی زیاتر لە ١٠٠٠ دۆنم زەوی لە کشتوکاڵییەوە دەگۆڕدرێت بۆ نیشتەجێبوون؛ ئەمەش ڕێگە بۆ حکومەت خۆش دەکات دەست بەسەر ئەو زەوییانەدا بگرێت و لە چوارچێوەی پڕۆژەی دابەشکردنی ١٥ هەزار پارچە زەوی کە بڕیاری "عەلی زەیدی" سەرۆک وەزیرانی عێراقی لەسەرە، دابەشی بکات بەسەر فەرمانبەران و هاووڵاتیاندا. ناڕەزایەتییەکە لەوە سەرچاوە دەگرێت کە ئەم زەوییانە بە موڵکی مێژوویی و سەرچاوەی بژێوی جوتیارانی کورد دادەنرێن و هەر جۆرە گۆڕانکارییەک لە ڕەگەزەکەیاندا، بە واتای لەدەستدانی خاوەندارێتی و گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچەکە دێت. جوتیاران جەخت دەکەنەوە کە ئەم زەوییانە کێشەی یاسایی و سیاسییان لەسەرە و دەبێت لە چوارچێوەی ماددەی ١٤٠ی دەستووردا یەکلایی بکرێنەوە، نەک لە ڕێگەی ماستەرپلان و بڕیاری کارگێڕییەوە. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە ئیدارەی پارێزگای کەرکوک و وەزارەتی شارەوانی عێراق لە لایەک، و جوتیارانی کورد و نوێنەرانی ماددەی ١٤٠ لە لایەکی تر. ئەم هەنگاوە مەترسیی پەککەوتنی کەرتی کشتوکاڵی لەو ناوچەیە و دروستبوونی گرژیی نوێی نێوان پێکهاتەکان لێدەکرێت.
پاشخان: گوندی تۆپزاوە یەکێکە لەو ناوچە ستراتیژییانەی کەرکوک کە لە سەردەمی ڕژێمی پێشووی عێراقدا ڕووبەڕووی شاڵاوی "تەعریب" و دەستبەسەرداگرتنی زەوییەکان بووەوە. زەوییە کشتوکاڵییەکانی ئەم ناوچەیە تا ئێستاش یەکێکن لە خاڵە هەرە ناکۆکەکان لە نێوان جوتیارانی کورد و ئەو گرێبەستە کشتوکاڵییانەی کە لە سەردەمی بەعسدا بۆ عەرەبە هاوردەکان کرابوون. ماددەی ١٤٠ی دەستووری عێراق وەک نەخشەڕێگەیەک بۆ چارەسەری ئەم کێشانە دانراوە، بەڵام جێبەجێ نەکردنی قۆناغەکانی ئەو ماددەیە وای کردووە دەسەڵاتە کارگێڕییەکان پەنا بۆ گۆڕینی ڕەگەزی زەوی ببەن وەک ڕێگەیەک بۆ تێپەڕاندنی بەربەستە یاساییەکانی خاوەندارێتی، کە ئەمەش لای کورد وەک هەوڵێک بۆ بەردەوامبوونی سیاسەتی گۆڕینی دیمۆگرافیا لێکدەدرێتەوە.
سەرچاوەکان: [#دانیشتووانی_تۆپزاوە #گردبوونەوەی_مەیدانی] [#ئیدارەی_کەرکوک #ماستەرپلان] [#ماددەی_١٤٠ #کێشەی_زەویوزار]
