ناوەڕۆک: لە ڕووداوێکی کتوپڕدا لە گوندی بێساتی سەر بە شارەدێی قەسرۆک لە سنووری شارۆچکەی شێخان، منداڵێک بەناوی (ئەحمەد وەلید عادل) کە تەمەنی سێ ساڵ بووە، بەهۆی گیربوونی شیرینی لە جۆری (مەساسە) لە گەروویدا گیانی لەدەستدا. ڕووداوەکە درەنگانی شەوی ڕابردوو ڕوویداوە، کاتێک تەنێکی نامۆ (مەساسەکە) بە تەواوی ڕێڕەوی هەناسەدانی منداڵەکەی گرتووە و بووەتە هۆی خنکانی میکانیکی (Mechanical Asphyxiation). سەرەڕای هەوڵی خێزانەکەی بۆ گواستنەوەی بۆ ناوەندی تەندروستی، بەڵام بەهۆی خێرایی کات و داخرانی ڕێڕەوی هەوا، منداڵەکە پێش گەیشتن بە نەخۆشخانەی گشتی شێخان گیانی لەدەستداوە. لە ڕووی زانستی و پزیشکییەوە، ئەم جۆرە ڕووداوانە لەو تەمەنەدا بەهۆی تەواو نەبوونی گەشەی ددانەکان و کۆنترۆڵنەکردنی پڕۆسەی قووتدان (Deglutition) ڕوودەدەن. لایەنە تێوەگلاوەکان لەم بابەتەدا بریتین لە کەرتی تەندروستی (بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاری فریاگوزاری) و کەرتی بازرگانی (بۆ چاودێریکردنی جۆری ئەو شیرینیانەی بۆ منداڵان بەرهەم دەهێنرێن). کاریگەریی ئەم ڕووداوە جەخت لەسەر گرنگیی زانینی کرداری (Heimlich Maneuver) دەکاتەوە لەلایەن دایک و باوکان بۆ دەستێوەردانی خێرا لە کاتی خنکاندا.
پاشخان: ڕووداوەکانی خنکان بە تەنە نامۆکان یان شیرینی ڕەق لە ڕیزبەندی پێشەوەی هۆکارەکانی گیانلەدەستدانی منداڵانی خوار تەمەن پێنج ساڵدایە لە جیهان و هەرێمی کوردستاندا. بەپێی ئامارە تەندروستییەکان، منداڵان لەم تەمەنەدا ناتوانن بە باشی تەنە ڕەقەکان ورد بکەن، ئەمەش مەترسی خنکان زیاد دەکات. لە ناوچە گوندنشینەکانی وەک شێخان و دەوروبەری، دووری مەودا لە سەنتەرە تەندروستییە پسپۆڕەکان و نەبوونی زانیاری لەسەر فریاگوزارییە سەرەتاییە خێراکان لە ناو ماڵدا، هۆکاری سەرەکین بۆ ئەوەی زۆربەی ئەم حاڵەتانە پێش گەیشتنە نەخۆشخانە کۆتاییان بێت.
سەرچاوەکان: [#Shekhan_Health_Department #Local_Emergency_Hospital]
