ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو): ڕووداوێکی دڵتەزێن لە شارەدێی شکارتەی سەر بە ئیدارەی ڕاپەڕین ڕوویدا، کە تێیدا کچێکی تەمەن ٤ ساڵ بەهۆی پێوەدانی دووپشک گیانی لەدەستدا. ڕووداوەکە لە شەوی ڕابردوو و لە کاتی چوونی منداڵەکە بۆ ناو بازاڕ ڕوویداوە. بەپێی زانیارییەکانی کەسوکاری قوربانییەکە، دوای ڕووداوەکە منداڵەکە گەیەندراوەتە نەخۆشخانەی ناوچەکە و بەهۆی سەختیی دۆخەکەیەوە ڕەوانەی هەولێر کراوە، بەڵام پێش گەیشتنی بە نەخۆشخانەکانی پایتەخت، لە نیوەی ڕێگا گیانی سپاردووە. ئەم ڕووداوە نیشاندەری مەترسیی مێرووە ژەهراوییەکانە لەم وەرزەدا، هەروەها تیشک دەخاتە سەر کەمیی دەرمان (دژە ژەهر) و پێداویستیی تەندروستی لە بنکە تەندروستییەکانی ناحیە و قەزاکان کە ناچارن نەخۆش بۆ شارە گەورەکان بگوازنەوە. بەپێی ئامارە ناوخۆییەکانی ناوچەکە، لە ساڵی ١٩٨٨ەوە تا ئێستا ١٠ کەس بەهۆی هەمان هۆکار لەو کەمپەدا گیانیان لەدەستداوە، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ جۆرێکی مەترسیدار لە دووپشک لەو ناوچە دیاریکراوەدا.
پاشخان: شارەدێی شکارتە و کەمپەکانی دەوروبەری بەهۆی سروشتە جوگرافییەکەیان و نیشتەجێبوونی چڕ، لە وەرزەکانی هاویندا دەبنە ژینگەیەکی لەبار بۆ دەرکەوتنی دووپشک و مار. نەبوونی سێرەم (Serum)ی دژە دووپشک لە بنکە تەندروستییە سەرەتاییەکان و دووریی ڕێگای نێوان ڕاپەڕین و هەولێر، فاکتەری سەرەکین لەوەی زۆربەی حاڵەتەکان بە مردن کۆتایی بێن. ئەم ڕووداوە داوای جیدی لای هاووڵاتیان دروست کردووە بۆ دابینکردنی دەرمانی پێویست لە ناوچەکە و دەستپێکردنی هەڵمەتی ڕشاندنی دەرمان دژ بە مێرووەکان.
سەرچاوەکان: [#کەسوکاری_قوربانی #تەندروستی_ڕاپەڕین #میدیا]