ناوەڕۆک: ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لە کۆبوونەوەی ئاسایی خۆیدا لە ڕێکەوتی ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، بڕیارێکی ستراتیژی و دەستبەجێی بۆ کەمکردنەوەی بەهای فەرمیی دراوی نیشتمانی دەرکرد، بە جۆرێک کە پێکهاتەی سێ قۆناغیی نرخی ئاڵوگۆڕی دراو بە تەواوی گۆڕدرا؛ بەپێی خشتە پەسەندکراوەکە، نرخی کڕینی دۆلار لە وەزارەتی دارایی بۆ ١,٥٠٠ دینار بەرامبەر یەک دۆلار بەرزکراوەتەوە، نرخی فرۆشتنی دۆلار لەلایەن پەنجەرەی ئاڵوگۆڕی دراو بە بانکە بازرگانییەکان کراوەتە ١,٥١٠ دینار، و نرخی فرۆشتنی کۆتایی بە هاووڵاتییان و کەرتی بەکاربەر بە ١,٥٢٠ دینار بۆ هەر دۆلارێک (١٥٢ هەزار دینار بۆ ١٠٠ دۆلار) جێگیر کراوە. ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی دروستبوونی شۆکێکی ڕاستەوخۆ لە بازاڕی دارایی و دابەزینی بەرچاوی هێزی کڕینی مووچەخۆران و تاک، بەهۆی ئەوەی هاوردەکردنی کاڵاکان بە تێچووی بەرزتر ئەنجام دەدرێت و هەڵاوسانی هاوردەکراو (Imported Inflation) بەسەر تەواوی سێکتەرەکاندا دەسەپێنێت. لە لایەکی دیکەوە، بڕیارەکە ڕەهەندێکی پێکهاتەیی و یاسایی قووڵی دروستکردووە؛ بەپێی ماددەی ٥٦ لە یاسای ژمارە ٥٦ی ساڵی ٢٠٠٤ی بانکی ناوەندیی عێراق، دیاریکردن و هەموارکردنی سیاسەتی ئاڵوگۆڕی دراو بە تەواوی لە دەسەڵاتی تایبەت و سەربەخۆی دەستەی بەڕێوەبردنی بانکی ناوەندیدایە. دەرکردنی ئەم بڕیارە ڕاستەوخۆ لە لایەن ئەنجوومەنی وەزیرانەوە، دەستتێوەردانێکی بێوێنەی دەسەڵاتی جێبەجێکردنە لە دەسەڵاتی نەختینەیی (Monetary Authority) و بەزاندنی سەربەخۆییی دامەزراوەیی بانکی ناوەندییە، کە ئامانج لێی قەرەبووکردنەوەی کورتهێنانی داراییی بودجەی گشتیی دەوڵەتە لە ڕێگەی بەدەستهێنانی دیناری زیاتر بەرامبەر فرۆشتنی داهاتی نەوتی خاو.
پاشخان: عێراق لە دەیەی ڕابردوودا بە چەند قۆناغێک دەستکاریی بەهای دیناری کردووە؛ لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٠ بانکی ناوەندی بەهای دیناری لە ١,١٨٢ـەوە بۆ ١,٤٥٠ بەرامبەر دۆلار دابەزاند بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ داڕمانی نرخی نەوت، دواتر لە شوباتی ٢٠٢٣ حکومەت و بانکی ناوەندی نرخەکەیان بۆ ١,٣٠٠ و ١,٣٢٠ دینار بەرزکردەوە بۆ ڕێگریکردن لە بەرزبوونەوەی هەڵاوسان. لە هەردوو حاڵەتە مێژوویییەکەدا، بانکی ناوەندی وەک لایەنی سەرەکی و بڕیاردەر دەردەکەوت، بەڵام بڕیارەکەی ساڵی ٢٠٢٦ گۆڕانکارییەکی بنەڕەتییە لە داینامیکی بڕیاردانی دارایی لە عێراق کە تێیدا باڵادەستیی سیاسەتی دارایی (Fiscal Dominance) بە تەواوی بەسەر سیاسەتی نەختینەییدا زاڵ دەبێت.
سەرچاوەکان:
#ئەنجومەنی_وەزیرانی_عێراق #بڕیاری_فەرمی
#یاسای_بانکی_ناوەندی_ماددەی_٥٦ #چوارچێوەی_یاسایی
