ناوەڕۆک: کۆمەڵەی کێڵگە پەلەوەرییەکانی هەرێمی کوردستان لە ڕاگەیەندراوێکی فەرمیدا هۆشداریی دا لە مایەپووچبوونی نزیکی کەرتی پەلەوەری ناوخۆیی و ڕایگەیاند کە کۆمەڵێک فاکتەری ئابووری، دارایی، تەندروستی و کارگێڕی کۆبوونەتەوە و هەڕەشەی ڕاوەستانی یەکجاری لە سەدان پڕۆژە دەکەن.
بەپێی هەڵسەنگاندنە وردەکان، قەیرانەکە لەم تەوەرە سەرەکییانەدا چڕبووەتەوە:
١. تێچووی بەرهەمهێنان و ئالیک: ماددەی ئالیک کە ٧٠٪ی تێچووی گشتیی بەخێوکردنی پەلەوەر پێکدەهێنێت، لە ماوەی پێنج مانگی ڕابردوودا بەرزبوونەوەیەکی بێوێنەی بەخۆیەوە بینیوە؛ بە جۆرێک تەنها لە ماوەی چوار ڕۆژدا نرخی هەر تەنێک ئالیک بڕی ١٠٠ هەزار دیناری عێراقی زیادی کردووە، ئەمەش هاوسەنگیی دارایی کێڵگەکانی تێکداوە. هاوکات بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی بۆ گەرمکردنەوەی هۆڵەکان تێچووەکەی هێندەی تر قورس کردووە.
٢. کێبڕکێی بازاڕ و لەسەریەککەڵەکەبوونی بەرهەم: لە کاتێکدا بەرهەمی مریشکی زیندووی کێڵگە ناوخۆییەکان لە ئاستی پڕکردنەوەی پێداویستیی بازاڕ تێپەڕیوە (خستنەڕووی زیادە)، بەردەوامیی هاوردەکردنی مریشکی بەستووی دەرەکی بووەتە هۆی شکاندنی نرخ و زیانی گەورەی بازرگانی. بۆیە داوا کراوە هاوردەکردنی مریشکی بەستوو بە تەواوی قەدەغە بکرێت، چێشتخانە و هۆتێلەکان ناچار بکرێن بە کڕینی بەرهەمی ناوخۆ، و پێدانی مۆڵەتی نوێ بۆ دروستکردنی کێڵگەی پەلەوەری ڕابگیرێت.
٣. کەموکوڕی بایۆلۆجی و ڤێتێرنەری: نەبوونی چاودێری و پشکنینی توند لەسەر هێلکەی تروکاندن (Hatching Eggs) بووەتە هۆی بڵاوبوونەوەی جووچکی نەخۆش لە کێڵگەکاندا. هاوکات بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە ڤایرۆسییە کوشندەکانی وەک هەوکردنی بۆرییەکانی هەناسە (IB - Infectious Bronchitis) و نەخۆشیی گومبۆرۆ (Gumboro) بوونەتە هۆی لەناوچوونی ڕێژەیەکی زۆری پەلەوەر، لە سایەی نەبوونی پاڵپشتیی حکومی بۆ دابینکردنی ڤاکسینی کوالیتی بەرز یان قەرەبووکردنەوەی زیانلێکەوتووان.
٤. بارگرانیی بیرۆکراسی و باج: کێڵگەکان ئاماژە بە سەپاندنی ڕسووماتی دارایی دەکەن وەک پارەی سەرپەرشتیاریی پزیشکی و دەستەبەری کۆمەڵایەتی، کە وەک بارگرانییەکی دارایی بەبێ پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری یان سەردانی مەیدانیی ڕاستەقینە وەسف کراوە.
پاشخان: کەرتی پەلەوەر لە هەرێمی کوردستان یەکێکە لە گەورەترین ئەو کەرتانەی کە بە سەرمایەگوزاریی کەرتی تایبەت گەیشتووەتە ئاستی خۆبژێوی و تەنانەت لە قۆناغە ئاساییەکاندا توانای هەناردەکردنی بەشێکی بەرچاوی بەرهەمەکەی بۆ پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق هەبووە. سەرەڕای ئەم قەبارە گەورەیە، کەرتەکە بەهۆی پشتبەستنی تەواو بە هاوردەکردنی دانەوێڵە و ئالیک لە دەرەوەی وڵات، ناجێگیریی بەهای دینار بەرامبەر دۆلار، گۆڕانکاری لە سیاسەتی گومرگیی خاڵە سنوورییەکان، و پچڕانی ڕێڕەوی هەناردە بەرەو بەغدا، بەردەوام لەبەردەم هەڕەشەی داڕمانی زنجیرەی دابینکردندا بووە.
سەرچاوەکان: #کۆمەڵەی_کێڵگە_پەلەوەرییەکانی_کوردستان #ڕاگەیەندراوی_فەرمی
