ناوەڕۆک:
فازڵ نەبی، بریکاری پێشووی وەزارەتی دارایی عێراق، لە لێدوانێکی شیکاریدا تیشکی خستە سەر نەخشەڕێگای دارایی عێراق بۆ ساڵی ٢٠٢٧ و ئاڵێنگارییەکانی بەردەم پشکی هەرێمی کوردستان. بەپێی شیکارییەکەی، پڕۆژەیاسای بودجەی ٢٠٢٧ وەرچەرخانێکی جدی دەبێت، چونکە دەبێت لەسەر بنەمای داتا نوێیەکانی "سەرژمێری گشتیی دانیشتووان" دابڕێژرێت. لەم چوارچێوەیەدا، جەخت دەکرێتەوە کە پشکی ئێستای هەرێم (%١٢.٦٧) چیتر گوزارشت لە واقیعی دیمۆگرافی ناکات و پێویستە ئەم ڕێژەیە بۆ %١٤ بەرز بکرێتەوە تاوەکو هاوسەنگی لە دابەشکردنی سامانی نیشتمانیدا بێتە کایەوە. ئەم داواکارییە لە کاتێکدایە کە هەرێمی کوردستان بە ڕادەستکردنی دۆسیەی نەوت و پابەندبوونە داراییەکان، زەمینەی یاسایی بۆ وەرگرتنی شایستەی "پەرەپێدانی پارێزگاکان" خۆش کردووە.
لە ڕووی سەقامگیری داراییەوە، دڵنیایی دراوە کە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٦ هیچ مەترسییەک لەسەر مووچەی فەرمانبەران نییە، ئەمەش بەهۆی یەدەگی وڵات و توانای بانکی ناوەندی بۆ پاڵپشتیکردنی خەرجییەکان. سیستمەکە لە ئێستادا بە قۆناغێکی گواستنەوەدا دەڕوات کە تێیدا "مووچە" لە کێشە سیاسییەکان جیاکراوەتەوە، ئەوەش دوای بڕیارەکانی دادگای فیدراڵی کە مووچەی وەک ئیستحقاقێکی دەستووریی جێگیر کردووە و لە بودجەی بەگەڕخستن جیاکراوەتەوە. سەبارەت بە پرسی گەندەڵی، ئاماژە بە دیاردەیەکی مەترسیدار دەکرێت کە بریتییە لە شاردنەوەی بڕە پارەیەکی یەکجار زۆری "کاش" لە شوێنە گشتی و ئاینییەکان (وەک مزگەوتەکان)، ئەمەش ئاماژەیە بۆ قەبارەی گەورەی ئابووریی ڕەش لە عێراقدا. لە ڕووی دراویشەوە، باس لەوە کراوە کە لادانی سفرەکان لە سەر دیناری عێراقی لە ئێستادا هەنگاوێکی نادروستە، چونکە ئاستی هەڵاوسان نەگەیشتووەتە ئاستێکی بحرانی کە پێویستی بە گۆڕانکاریی جەهەری لە بەهای دراودا بێت.
پاشخان:
پەیوەندییە داراییەکانی هەولێر و بەغدا لە دوای ساڵی ٢٠١٤وە تووشی قەیرانی قووڵ بوونەتەوە، کە بە زۆری پەیوەست بووە بە هەناردەی نەوت و پشکی هەرێم لە بودجە. بڕیاری دادگای فیدراڵی لە سەرەتای ٢٠٢٤ سەبارەت بە "تەوتین" و جیاکردنەوەی مووچە لە ململانێ سیاسییەکان، گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی لەم هاوکێشەیەدا دروست کرد. هەروەها، ئەنجامدانی سەرژمێری گشتی لە عێراق (کە دوای چەندین دەیە دواکەوتن بەڕێوەچوو) فاکتەرێکی یەکلاکەرەوەیە بۆ دیاریکردنی پشکی هەرێم لە بودجەکانی داهاتوودا، چونکە چیتر پشت بە خەمڵاندنی سیاسی نابەسترێت، بەڵکو داتا دیمۆگرافییەکان دەبنە پێوەر.
سەرچاوەکان:
[#Channel8 #Interview] [#Fazil_Nabi #Expert_Analysis]
