ناوەڕۆک: ئیدارەی پڕۆژەی نیشتمانیی «ڕووناکی» ڕێکارێکی نوێی دارایی بۆ پاکتاوکردنی قەرزە کۆنەکانی کارەبا خستە بواری جێبەجێکردنەوە، کە تیایدا کۆی ئەو هاوبەشانەی نەیانتوانیوە لە دەرفەتی پێشووی لێخۆشبوونی ٥٠٪ی قەرزەکان سوودمەند بن، دەخرێنە ناو سیستەمی قیستی مانگانەی ناچارییەوە بەبێ داشکاندن. بەپێی ئەم میکانیزمە، یەکەم قیستی دیاریکراو دەخرێتە سەر پسوولەی مانگی ئەیلوول و پێویستە لە ماوەی ٥٠ ڕۆژدا هاوکات لەگەڵ خەرجیی کارەبای مانگانەی بەکارهاتوو لە ڕێگەی سیستەمی پڕۆژەی ڕووناکی بدرێتەوە. پۆلێنکردنی دانەوەی قەرزەکان و ماوەکانیان بەپێی جۆری بەشداربوون بەم شێوەیە دیاریکراوە:
١. پۆلی ماڵان و کشتوکاڵ: ماوەی دانەوە تاوەکو ٢٤ مانگ، بە کەمترین بڕی ٢٠ هەزار دیناری عێراقی بۆ هەر قیستێک.
٢. بازرگانیی بچووک: ماوەی دانەوە تاوەکو ١٢ مانگ، بە کەمترین بڕی ٢٠ هەزار دینار بۆ هەر قیستێک.
٣. بازرگانی و پیشەسازیی گەورە: ماوەی دانەوە تاوەکو ٦ مانگ، بە کەمترین بڕی ٢٠٠ هەزار دینار بۆ هەر قیستێک.
لە ڕووی ئامارییەوە، کۆی هاوبەشانی کارەبا لە هەرێمی کوردستان نزیکەی دوو ملیۆن هاوبەشە؛ لەو ژمارەیە زیاتر لە یەک ملیۆن و ٢٠٠ هەزار هاوبەش (هاوتای ٦٠٪ی بەشداربووان) هیچ قەرزێکی دارایی پێشوویان لەسەر نەماوە. لە کۆی ٨٠٠ هەزار هاوبەشەکەی دیکە کە هێشتا قەرزدارن، زیاتر لە نیوەیان (زیاتر لە ٤٠٠ هەزار هاوبەش) قەبارەی قەرزەکانیان لە خوار ٣٠٠ هەزار دینارەوەیە. لە ڕووی سیستەمییەوە، ئەم هەنگاوە ئامانجی کۆکردنەوەی نەختینەی دارایی کەڵەکەبووی حکوومەت، خێراکردنی ئینتیما بۆ سیستەمی پێوەری زیرەک، و لابردنی بارگرانی داراییە لەسەر تۆڕی دابەشکردن پێش تەواوبوونی گواستنەوە بەرەو سیستەمی کارەبای بەردەوامی ٢٤ کاتژمێری.
پاشخان: لە ماوەی زیاتر لە سێ دەیەی ڕابردوودا، کەرتی کارەبا لە هەرێمی کوردستان بەدەست قەیرانی کۆکردنەوەی داهات، بەفیڕۆچوون و کەڵەکەبوونی قەرزێکی زەبەلاحی داراییەوە دەیناڵاند کە بە سەدان ملیار دینار دەخەمڵێنرا. حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشتر لە چەند قۆناغێکدا داشکاندنی تا ڕێژەی ١٥٪ و دواتر ٥٠٪ی ڕاگەیاند بۆ ڕاکێشانی هاووڵاتییان بە ئاراستەی پاکتاوکردنی قەرزەکان. هاوکات لەگەڵ دەستپێکردنی "پڕۆژەی ڕووناکی" کە ئامانجی دابینکردنی کارەبای بەردەوامی نیشتمانییە لە ڕێگەی پێوەری زیرەک و پارەدانی سیستماتیک، پاکتاوکردنی سەرجەم باڵانسە کۆنەکان بووەتە مەرجێکی سەرەکی بۆ جێگیرکردنی مۆدێلی نوێی بەڕێوەبردنی ئابووریی وزە لە هەرێم.
سەرچاوەکان: #پڕۆژەی_ڕووناکی #ڕاگەیاندنی_فەرمی
