ناوەڕۆک: لە شەوی ٢٧ لەسەر ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦، زەوی شایەدی دیاردەیەکی فەلەکی دەگمەن دەبێت کە بە مانگگیرانی "نیمچەیی قووڵ" (Deep Partial Lunar Eclipse) دەناسرێت. ئەم دیاردەیە بە یەکێک لە گرنگترین ڕووداوە گەردوونییەکانی ئەم دەیەیە دادەنرێت، چونکە ڕێژەی ٩٦.٢٪ی ڕووبەری مانگ دەکەوێتە ناو سێبەری تۆخی زەوی (Umbra)، ئەمەش وا دەکات تەنیا بەشێکی زۆر کەمی مانگ بە ڕوونی بمێنێتەوە و زۆر نزیک بێت لە مانگگیرانی تەواو. لە ڕووی فیزیاوە، ئەم دیاردەیە دەبێتە هۆی دروستبوونی "مانگی خوێناوی"، چونکە تیشکی خۆر لە کاتی تێپەڕبوونی بە بەرگەهەوای زەویدا دەشکێتەوە و تەنیا شەپۆلە درێژەکانی ڕەنگی سوور دەگەنە سەر ڕووی مانگ.
کاتنامەی وردی ئەم دیاردەیە بەپێی کاتی ناوخۆیی بەم شێوەیەیە:
١- دەستپێکی قۆناغی سێبەری نادیار (Penumbral): کاتژمێر ٢:٢٣ی دوای نیوەشەو.
٢- دەستپێکی بینینی مانگگیرانەکە بە چاو: کاتژمێر ٣:٣٣ی بەیانی.
٣- قۆناغی لوتکە و سوورهەڵگەڕانی مانگ: کاتژمێر ٥:١٢ی بەیانی.
٤- کۆتاییهاتنی قۆناغی نیمچەیی: کاتژمێر ٦:٥١ی بەیانی.
لە ڕووی جوگرافییەوە، دانیشتووانی ئەمریکا، کەنەدا، بەرازیل، و بەشێک لە وڵاتانی ئەوروپا وەک بەریتانیا، فەرەنسا و ئیتاڵیا، لەگەڵ وڵاتانی باکووری ئەفریقا، دەتوانن تەواوی قۆناغەکان ببینن. بەڵام لە عێراق، هەرێمی کوردستان و وڵاتانی کەنداو، تەنیا قۆناغە سەرەتاییەکان دەبینرێن، چونکە مانگ ئاوا دەبێت پێش ئەوەی بگاتە لوتکەی گیرانە تەواوەکەی. ئەمە قووڵترین مانگگیرانی نیمچەییە کە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٨ لەسەر زەوی تۆمار بکرێت.
پاشخان: مانگگیران دیاردەیەکی سروشتییە و کاتێک ڕوودەدات کە زەوی بە تەواوی دەکەوێتە نێوان خۆر و مانگ، بەمەش ڕێگری دەکات لە گەیشتنی تیشکی ڕاستەوخۆی خۆر بۆ سەر مانگ. ئەم جۆرە لە مانگگیران (نیمچەیی قووڵ) لە ڕووی زانستییەوە بایەخی زۆری هەیە بۆ فەلەکناسان تاوەکو لێکۆڵینەوە لە پێکهاتەی بەرگەهەوای زەوی بکەن لە ڕێگەی ئەو تیشکەی بە ناویدا تێپەڕ دەبێت. مێژووی ئەم دیاردەیە پێمان دەڵێت کە هەرچەندە ساڵانە ڕوودەدەن، بەڵام گەیشتنی ڕێژەی گیران بە پۆینتی ٩٦٪ دەگمەنە و تەنیا چەند ساڵ جارێک دووبارە دەبێتەوە.
سەرچاوەکان: [#ناوەندە_فەلەکییە_جیهانییەکان #داتای_ناسا
