ناوەڕۆک: بەپێی بەدواداچوونە مەیدانییەکان و داتای ڕێکخراوە ناحکومییە نێودەوڵەتییەکان، بەلەمێکی کۆچبەران کە هەڵگری ١٨ هاووڵاتیی کورد بوو (بە زۆری خەڵکی سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین، بە تایبەت قەزاکانی ڕانیە و قەڵادزێ)، لە کاتی تێپەڕین لە ڕێڕەوی ناوەندی دەریای ناوەڕاست بەرەو کەناراوەکانی باشووری ئیتاڵیا تێکشکاوە و سەرجەم سەرنشینەکانی خنکاون. پرۆسەی گەشتەکە لە ڕێکەوتی ٥ی ئاب لە کەناراوەکانی لیبیاوە دەستی پێکردووە و لە ٩ی ئابدا پەیوەندیی دیجیتاڵی و سیگناڵی کۆچبەرەکان بە تەواوی لەگەڵ کەسوکاریان و تۆڕەکانی بەدواداچوون پچڕاوە. دوای کێوماڵکردنی ناوەندە فەرمییەکانی ئیتاڵیا لەوانە: نەخۆشخانەکان، کەمپەکانی دەستبەسەرکردن، داتابەیسی پۆلیسی نیشتمانی لە هەردوو هەرێمی کالابریا و دوورگەی سیسیلیا (پالێرمۆ)، هیچ تۆمارێکی زیندوو یان دەستبەسەرکراو لەسەر ئەم گروپە دەستنەکەوتووە. پشتڕاستکردنەوەی ڕووداوەکە لە ڕێگەی فڕۆکەی چاودێریی ڕێکخراوی فریاگوزاریی ئەڵمانی (SOS Humanity) ئەنجام دراوە، کە تێیدا لە ڕێگەی وێنەگرتنی ئاسمانییەوە پاشماوەی یەختە تێکشکاوەکە و ١١ تەرم لە ئاودا بەڵگە کراون، لە کاتێکدا تەرمی سەرجەم قوربانییەکان بەهۆی شەپۆلی دەریا و نەبوونی ئۆپەراسیۆنی دەستبەجێی فریاگوزاری لەو پۆینتەدا نەدۆزراونەتەوە. ئەم ڕووداوە دەرخەری بەردەوامیی قەیرانی کۆچی نایاسایی، باڵادەستیی تۆڕەکانی قاچاخچێتیی نێودەوڵەتی لە لیبیا، و ناکارایی میکانیزمەکانی چاودێری و ڕزگارکردنە لە مەترسیدارترین ڕێڕەوی دەریایی جیهاندا.
پاشخان: لە دوای ساڵی ٢٠٢٠ و بەهۆی توندکردنەوەی چاودێریی ئەمنی لەسەر سنوورە وشکانی و دەریایییەکانی یۆنان و ڕێڕەوی باڵکان لەلایەن ئاژانسی پاراستنی سنوورەکانی ئەورووپا (Frontex)، تۆڕەکانی قاچاخچێتیی مرۆڤ ڕێڕەوی کۆچبەرانی عێراق و هەرێمی کوردستانیان بەرەو باکووری ئەفریقیا، بە تایبەت لیبیا، گۆڕیوە. دەڤەری ڕاپەڕین (ڕانیە و قەڵادزێ) لە ڕووی دیمۆگرافی و ئابوورییەوە بەردەوام ڕێژەیەکی بەرزی کۆچی گەنجانی تۆمار کردووە، کە هۆکارەکەی بۆ بەرزبوونەوەی ڕێژەی بێکاری، سنوورداریی دەرفەتی کار لە کەرتی گشتی و تایبەت، و ناسەقامگیریی دارایی ناوچەکە دەگەڕێتەوە. ڕێڕەوی دەریای ناوەڕاست لە نێوان لیبیا و ئیتاڵیا لەلایەن ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی کۆچ (IOM) وەک کوشندەترین ڕێڕەوی کۆچی جیهان پۆلێن کراوە بەهۆی کەڵکبینین لە بەلەمی نادەریایی و پشتبەستن بە کەشوهەوای نالەبار لەلایەن گرووپە چەکدار و مافیاکانی لیبیاوە.
سەرچاوەکان: #ڕێکخراوی_SOS_Humanity_ئەڵمانی #تۆڕی_چالاکوانانی_کۆچبەری_کوردستان #ڕاپۆرتی_چاودێری_مەیدانی
